Τελευταία Νέα
Διεθνή

Η Ευρώπη δεν είναι... ATM κ. Zelensky: Σφοδρές αντιδράσεις για τα επιπλέον 70 δισ. ευρώ που απαιτεί η Ουκρανία για το 2027

Η Ευρώπη δεν είναι... ATM κ. Zelensky: Σφοδρές αντιδράσεις για τα επιπλέον 70 δισ. ευρώ που απαιτεί η Ουκρανία για το 2027
Ο Andrej Babiš αρνείται διά ροπάλου τη εγγύηση για νέα χρηματοδότηση – Ο Ulf Kristersson προειδοποιεί για τα όρια των ευρωπαϊκών εισφορών – Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό του πολέμου;
Νέο μέτωπο αντιπαράθεσης ανοίγει στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το αίτημα του Volodymyr Zelensky για επιπλέον 70 δισ. ευρώ το 2027, προκειμένου να καλυφθούν οι στρατιωτικές και οικονομικές ανάγκες της Ουκρανίας.
Η απαίτηση του Κιέβου έρχεται ενώ έχει ήδη συμφωνηθεί ευρωπαϊκό δάνειο 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τις αντοχές των ευρωπαϊκών προϋπολογισμών και το ποιος θα επωμιστεί το κόστος.
Οι αντιδράσεις δεν είναι πλέον μόνο παρασκηνιακές.
Από την Πράγα μέχρι τη Στοκχόλμη, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θέτουν όρια στις νέες οικονομικές δεσμεύσεις, αμφισβητώντας είτε τον τρόπο χρηματοδότησης είτε την επιβάρυνση που συνεπάγονται για τους εθνικούς προϋπολογισμούς καθώς αυξάνονται και οι αντιδράσεις των κοινωνιών της Ευρώπης που αντιμετωπίζουν κρίση του κόστους διαβίωσης λόγω ενέργειας και πληθωριστικών πιέσεων.
Το μήνυμα που αναδύεται από τις δηλώσεις τους είναι σαφές: η υποστήριξη προς την Ουκρανία δεν συνεπάγεται αυτομάτως απεριόριστη οικονομική συνεισφορά από κάθε κράτος-μέλος.

Andrej Babiš: Η Τσεχία δεν θα εγγυηθεί τα χρήματα

Στην πρώτη γραμμή των αντιδράσεων βρίσκεται ο πρωθυπουργός της Τσεχίας, Andrej Babiš.
Στις 16 Οκτωβρίου, στη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, τάχθηκε κατά της ένταξης της νέας χρηματοδότησης προς την Ουκρανία στον πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά.
Ο Babiš ξεκαθάρισε ότι η Τσεχία δεν πρόκειται να εγγυηθεί τα σχετικά κεφάλαια ούτε να αναλάβει την ευθύνη για τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση.
Η στάση του συνδέεται με την ευρύτερη επιδίωξή του να περιορίσει τις νέες οικονομικές δεσμεύσεις της χώρας του προς το Κίεβο.
Η θέση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική διαφωνία για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Αφορά το ποιος αναλαμβάνει τον οικονομικό κίνδυνο όταν η ΕΕ επιλέγει να δανειστεί από τις αγορές για να χρηματοδοτήσει την Ουκρανία.

Επιπλέον, τον Ιούλιο του 2026, ο Babiš είχε δηλώσει ότι η Τσεχία δεν θα συμμετάσχει στη δέσμευση των συμμάχων του ΝΑΤΟ για στρατιωτική βοήθεια ύψους 70 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Είχε υποστηρίξει ότι η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην ενίσχυση της δικής της αεράμυνας, ιδιαίτερα απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους.
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Πράγα επιδιώκει να διαχωρίσει τη στήριξη της ευρωπαϊκής ασφάλειας από την ανάληψη νέων οικονομικών δεσμεύσεων για τον πόλεμο.

Ulf Kristersson: «Η Σουηδία πληρώνει αρκετά»

Χαρακτηριστική είναι επίσης και η παρέμβαση του Σουηδού πρωθυπουργού, Ulf Kristersson, ο οποίος χρησιμοποίησε τη μεταφορά του ATM αναφερόμενος στη συνεισφορά της χώρας του στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Euronews, ο Kristersson απέρριψε την προοπτική αύξησης της καθαρής συνεισφοράς της Σουηδίας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό κατά σχεδόν 60%, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια εξέλιξη «απολύτως απαράδεκτη».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι δεν μπορεί να ζητείται από μια περιορισμένη ομάδα χωρών, που συνεισφέρουν σημαντικό μερίδιο τόσο της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης όσο και της βοήθειας προς την Ουκρανία, να αναλαμβάνουν συνεχώς μεγαλύτερο βάρος.
Η παρέμβασή του αφορά πρωτίστως τις διαπραγματεύσεις για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 και όχι αποκλειστικά το νέο αίτημα του Zelensky.
Αποτυπώνει, ωστόσο, την ίδια βασική διαφωνία: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η οικονομική συνεισφορά των κρατών που χρηματοδοτούν μεγάλο μέρος των κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών;
Η σουηδική θέση αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο. Η συζήτηση για την Ουκρανία δεν εξελίσσεται σε δημοσιονομικό κενό, αλλά παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, τις ανάγκες της ευρωπαϊκής άμυνας και τις πιέσεις στην ανταγωνιστικότητα των οικονομιών.

Τα 70 δισ. ευρώ που ζητά ο Zelensky

Στις 16 Οκτωβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος παρουσίασε στους Ευρωπαίους ηγέτες τις εκτιμήσεις του για το κόστος του πολέμου το 2027.
Ο Zelensky ανέφερε ότι ο πόλεμος θα κοστίσει 155 δισ. ευρώ την επόμενη χρονιά και ζήτησε τουλάχιστον 70 δισ. ευρώ επιπλέον από τους Ευρωπαίους εταίρους, για τη χρηματοδότηση της άμυνας, του εξοπλισμού και της ανθεκτικότητας της χώρας.
Υποστήριξε ότι τα χρήματα θα επιτρέψουν στην Ουκρανία να αυξήσει την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και να εντείνει την πίεση στις ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το αίτημα έρχεται να προστεθεί στο ήδη συμφωνημένο δάνειο των 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν στη σύνοδο, η ΕΕ έχει προγραμματίσει να διαθέσει περίπου 45 δισ. ευρώ για το 2027, ποσό που δεν καλύπτει το σύνολο των αναγκών που επικαλείται το Κίεβο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε την ύπαρξη χρηματοδοτικού κενού και δεσμεύτηκε να παρουσιάσει επιλογές για την κάλυψή του.
Δεν έχει, ωστόσο, ληφθεί οριστική απόφαση για το πώς θα συγκεντρωθούν τα επιπλέον χρήματα.

Νέο δάνειο, κοινό χρέος ή ρωσικά περιουσιακά στοιχεία;

Στο τραπέζι βρίσκονται διαφορετικές επιλογές: νέο ευρωπαϊκό δάνειο, άντληση χρημάτων από τις αγορές με εγγύηση τον κοινό προϋπολογισμό, αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ή μεγαλύτερη συνεισφορά τρίτων χωρών.
Καμία από αυτές τις λύσεις δεν είναι απαλλαγμένη από προβλήματα.
Η έκδοση νέου χρέους προκαλεί αντιδράσεις σε χώρες που επιδιώκουν να περιορίσουν τις δημοσιονομικές τους υποχρεώσεις.
Η αξιοποίηση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων συναντά νομικές και πολιτικές δυσκολίες, ενώ οι διμερείς συνεισφορές μπορεί να αφήσουν δυσανάλογο βάρος σε μια μικρή ομάδα κρατών.
Η διαφωνία αφορά, επομένως, όχι μόνο το ύψος της βοήθειας αλλά και τον μηχανισμό που θα τη χρηματοδοτήσει.
Ένα ευρωπαϊκό δάνειο μπορεί να μην απαιτεί άμεση εκταμίευση ολόκληρου του ποσού από τους εθνικούς προϋπολογισμούς, εξακολουθεί όμως να δημιουργεί υποχρεώσεις και χρηματοδοτικούς κινδύνους που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Valdis Dombrovskis: Οι δεσμεύσεις έναντι της Ουκρανίας δεν έχουν γίνει υλοποιηθεί

Στη συζήτηση παρεμβαίνει και ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομίας, Valdis Dombrovskis, ο οποίος στις 14 Οκτωβρίου επισήμανε ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη στρατιωτική βοήθεια που έχουν υποσχεθεί αρκετά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και σε εκείνη που έχει πράγματι παραδοθεί.
Ο Dombrovskis αναφέρθηκε επίσης θετικά στη Νορβηγία, η οποία έχει δεσμεύσει επιπλέον 9 δισ. ευρώ για το 2027, μετά από αντίστοιχη συνεισφορά το 2026.
Η επισήμανση αυτή προσθέτει μια διαφορετική διάσταση στο ζήτημα: προτού αποφασιστεί ποιος θα καλύψει ένα νέο χρηματοδοτικό κενό, πρέπει να αποσαφηνιστεί τι έχει ήδη δεσμευτεί, τι έχει παραδοθεί και ποια ποσά εξακολουθούν να εκκρεμούν.

Kristen Michal: Η ΕΕ πιθανότατα θα χρειαστεί νέο δάνειο

Στην αντίπερα όχθη βρίσκεται ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Kristen Michal, ο οποίος δήλωσε στο Reuters ότι η ΕΕ πιθανότατα θα χρειαστεί να χορηγήσει νέο δάνειο στην Ουκρανία, υποστηρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή οικονομική βοήθεια πρέπει να συνεχιστεί.
Η θέση αυτή αντανακλά την εκτίμηση αρκετών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ότι η οικονομική και στρατιωτική αντοχή της Ουκρανίας συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια της Ευρώπης. Από αυτή την οπτική, η διακοπή της χρηματοδότησης μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερο κόστος και κινδύνους στο μέλλον.
Επομένως, δεν υπάρχει ενιαία ευρωπαϊκή απόρριψη του αιτήματος των 70 δισ. ευρώ.
Υπάρχει, όμως, σαφής διαφωνία ως προς το πώς θα συγκεντρωθούν τα χρήματα, ποιος θα τα εγγυηθεί και πώς θα κατανεμηθεί το κόστος.


Τα όρια της ευρωπαϊκής στήριξης

Το νέο αίτημα του Zelensky φέρνει στην επιφάνεια ένα ερώτημα που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν μπορούν να αποφεύγουν επ' αόριστον: ποια είναι τα οικονομικά όρια της κοινής ευρωπαϊκής στήριξης και με ποιους όρους θα συνεχιστεί;
Η βοήθεια προς την Ουκρανία παρουσιάζεται από τους υποστηρικτές της ως επένδυση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι επικριτές των νέων χρηματοδοτικών δεσμεύσεων, από την άλλη, ζητούν να μην αντιμετωπίζεται η αύξηση της βοήθειας ως αυτονόητη υποχρέωση, χωρίς σαφή κατανομή του κόστους και επαρκή ενημέρωση των πολιτών οι οποίοι εν γένει δεν αποδέχονται το αντι-ρωσικό αφήγημα και το τέράστιο κόστος που έχει προκαλέσει στις οικονομίες με πιο χαρακτηριστική περίπτωση αυτή των Γερμανών.
Η ουσία είναι ότι κάθε νέο δάνειο, κάθε εγγύηση και κάθε δημοσιονομική δέσμευση χρειάζεται διαφάνεια, έλεγχο και σαφή πολιτική αιτιολόγηση.
Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν καταργεί την ανάγκη λογοδοσίας, ούτε απαλλάσσει τις κυβερνήσεις από την υποχρέωση να εξηγούν στους φορολογουμένους πώς χρησιμοποιούνται οι δημόσιοι πόροι.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι… ATM. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα βρεθούν τα επιπλέον 70 δισ. ευρώ, αλλά ποιος θα τα πληρώσει, με ποιους όρους και για πόσο ακόμη θα συνεχίζεται η χρηματοδότηση χωρίς ένα σαφές, διαφανές και βιώσιμο σχέδιο.
Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα για το βαθύ κράτος των Βρυξελλών...

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης